Rekenfeiten

Wetenschappelijke achtergrond

Wat zijn rekenfeiten?

Rekenfeiten zijn geautomatiseerd wanneer ze zonder tussenkomst van het werkgeheugen, moeiteloos en onbewust uit het langetermijngeheugen worden gehaald.

(Ruijssenaars, Van Luit & Van Lieshout, 2004)
  • Langetermijngeheugen Opslag van verkorte rekenprocedures als basis voor vaardig rekenen.
  • Werkgeheugen Automatisering ontlast het werkgeheugen voor complexere stappen.
  • Actueel onderzoek Inzicht in hersenprocessen en procedure-versus-feit verschuiving.

Feiten in het langetermijngeheugen

In het langetermijngeheugen zitten verkorte rekenprocedures opgeslagen die ons helpen om vaardig te rekenen. Dit zijn de rekenfeiten.

Deze rekenfeiten staan weer volop in de belangstelling. Nieuwe wetenschappelijke studies tonen namelijk hoe de verschuiving van procedure naar feit tot stand komt. Men onderzocht ook op welke manier het samenspel tussen procedurele- en geheugenstrategieën een rol speelt bij de ontwikkeling van de rekenvaardigheid. Men kreeg ook inzicht in de hersenprocessen die aan de basis liggen van het ontstaan van rekenfeiten (De Smedt, 2010). Deze enorme toename aan kennis draagt bij tot een herwaardering van de rekenfeiten binnen het onderwijs, maar ook tot een efficiëntere aanpak van rekenproblemen.

Waarom automatiseren helpt

Geautomatiseerde rekenfeiten vergemakkelijken de uitbouw van de rekenvaardigheid. Ze zijn weliswaar geen noodzaak, maar bieden voordelen in het rekenonderwijs. Wie snel rekent, kan namelijk meer en ook complexere oefeningen oplossen. Wie de oplossingen van bewerkingen uit het geheugen kan oproepen, maakt minder fouten en hoeft geen tijd en energie meer te steken in tel- en rekenstrategieën. Die persoon kan het (al dan niet beperkte) werkgeheugen vrijhouden voor andere zaken (Ruijssenaars, Van Luit & Van Lieshout, 2004). Wie rekenfeiten oproept laat ook geheugensporen na (Thevenot, 2001). Eenvoudige rekenopgaven correct en snel leren oplossen is dus niet het einddoel. We moeten streven naar het gebruik van geheugenstrategieën. De webapplicatie helpt u een goede inschatting te maken van de verschuiving van rekenprocedure naar rekenfeit.

Illustratie: kind twijfelt bij een rekenopdracht — rekenfeiten verminderen die twijfel
Automatiseren geeft ruimte in het werkgeheugen voor het vervolg van de opgave.

Best practice & materialen

Posters, brieven en feedbackmateriaal om resultaten helder te interpreteren en om ouders en kind te betrekken.

Posters

Poster

Resultaten interpreteren

Gebruik deze poster met voorbeelden om testresultaten concreet te duiden in therapie of begeleiding.

Download poster PDF
Poster

Opvolgen en coachen

Ondersteun het kind bij het overlopen van de resultaten en het sturen van het eigen denk- en leerproces.

Download poster PDF

Brieven voor ouders

Brief

Via de school

Uitleg over het thuisgebruik van Calcupal; geschikt om door de school mee te geven naar huis.

Download brief PDF
Brief

Via de therapeut

Zelfde doel als de schoolbrief, afgestemd op communicatie vanuit de praktijk.

Download brief PDF

Feedback & motivatie